Het overlijden van een familielid of dierbare is een ingrijpende gebeurtenis waarvoor werknemers mogelijk tijd nodig hebben om praktische zaken te regelen, een uitvaart bij te wonen en persoonlijke verplichtingen na te komen.

België beschikt over een van de meest uitgebreide regelingen voor rouwverlof in Europa. Rouwverlof wordt doorgaans geregeld via het systeem van klein verlet (Frans: petit chômage). Werknemers hebben in bepaalde situaties recht op betaald verlof na het overlijden van specifieke familieleden of personen die deel uitmaken van hun huishouden.

Daardoor hebben veel werknemers vragen over hun rechten en de ondersteuning waarop zij kunnen rekenen.

Er bestaat geen uniforme regeling voor rouwverlof binnen de Europese Unie. Elk land regelt dit onderwerp afzonderlijk via nationale wetgeving, collectieve arbeidsovereenkomsten (cao's) of afspraken tussen werkgevers en werknemers.

Rouwverlof in Duitsland

• Standaard: meestal 1 tot 2 dagen (geen specifieke wettelijke regeling)

• Wettelijke basis: §616 van het Duitse Burgerlijk Wetboek (Bürgerliches Gesetzbuch)

• In de praktijk: afhankelijk van de arbeidsovereenkomst of collectieve afspraken

Bron: Duits Federaal Ministerie van Justitie (Bundesministerium der Justiz)

Rouwverlof in België

• Bekend als: "petit chômage" / "klein verlet"

• Standaard: 10 dagen rouwverlof bij het overlijden van een echtgenoot, partner, kind, kind van de partner of een langdurig pleegkind

• Daarnaast: 3 dagen verlof bij het overlijden van de vader, moeder, stiefvader of stiefmoeder van de werknemer

• Betaald: ja

Bron: Belgische Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid

Rouwverlof in Nederland

• Geen wettelijk vastgesteld aantal verlofdagen

• Verlof valt doorgaans onder calamiteitenverlof of kortdurend verlof

• De exacte regels worden bepaald door de werkgever, cao of arbeidsovereenkomst

Bron: Rijksoverheid

Rouwverlof in Spanje

• Standaard: 2 dagen (4 dagen wanneer reizen noodzakelijk is)

• Voor wie: naaste familieleden tot de tweede graad van verwantschap

• Betaald: ja

Bron: Gobierno de España – Estatuto de los Trabajadores

Rouwverlof in Denemarken

• Geen wettelijk recht op rouwverlof

• Regelingen worden meestal vastgelegd in collectieve arbeidsovereenkomsten

Bron: Borger.dk

Rouwverlof in Ierland

• Geen algemeen wettelijk recht op rouwverlof

• Regels worden bepaald door de werkgever of arbeidsovereenkomst

Bron: Citizens Information Ireland

Rouwverlof in het Verenigd Koninkrijk

• Geen algemeen recht op betaald rouwverlof

• Werknemers mogen een redelijke hoeveelheid onbetaald verlof opnemen in urgente familiesituaties

• Uitzondering: Parental Bereavement Leave (rouwverlof voor ouders)

  • Tot 2 weken verlof

  • Kan betaald zijn, mits aan de voorwaarden wordt voldaan

Bron: GOV.UK – Time off for dependants

Rouwverlof is in België in veel situaties een wettelijk recht. Wanneer een werknemer voldoet aan de voorwaarden van het klein verlet, is de werkgever doorgaans verplicht het verlof toe te kennen.

Wanneer een werknemer recht heeft op verlof

Als de werknemer aan de wettelijke voorwaarden voldoet:

• Ken het verlof zonder onnodige vertraging toe.
• Leg duidelijk uit op hoeveel dagen de werknemer recht heeft.
• Bied flexibiliteit wanneer de wet toestaat dat werknemers zelf kiezen wanneer zij een deel van het verlof opnemen.
• Zorg ervoor dat de loonadministratie correct wordt verwerkt, zodat de werknemer zijn of haar normale loon blijft ontvangen.

Wanneer extra tijd nodig is

Soms hebben werknemers meer tijd nodig dan het wettelijke rouwverlof biedt.

In die situaties kunnen werkgevers overwegen:

• vakantieverlof;
• onbetaald verlof;
• flexibele werkregelingen;
• tijdelijke aanpassingen van werktijden.

Hoewel extra verlof niet altijd wettelijk verplicht is, kan een ondersteunende houding werknemers helpen om een moeilijke periode beter door te komen.

Wat je beter niet kunt doen

Vermijd:

• het in twijfel trekken van de impact van het verlies;
• het uitstellen van een beslissing;
• onnodige administratieve obstakels;
• druk uitoefenen op werknemers om sneller terug te keren naar het werk.

Wat je wel kunt doen

Overweeg:

• snel te reageren;
• de beschikbare verlofmogelijkheden duidelijk uit te leggen;
• praktische ondersteuning te bieden waar mogelijk;
• flexibiliteit te tonen tijdens de terugkeer van de werknemer naar het werk.
• Condoleance bloemen sturen als dat past binnen de bedrijfscultuur.

Kleine gebaren kunnen veel betekenen zonder opdringerig te zijn.

Terugkeren naar het werk na een uitvaart kan moeilijk zijn. Sommige mensen vinden steun in de structuur en routine van hun werk, terwijl anderen tijdelijk moeite hebben om zich te concentreren.

Er bestaat geen juiste of verkeerde manier om met rouw om te gaan.

Het kan helpen om:

• rustig weer in het werkritme te komen;
• prioriteiten te stellen;
• regelmatig pauzes te nemen;
• ondersteuning te vragen wanneer dat nodig is;
• aandacht te besteden aan slaap, beweging en sociale contacten.

Voor veel mensen biedt werk een gevoel van structuur en normaliteit tijdens een moeilijke periode. Tegelijkertijd is rouw voor iedereen anders en verdienen werknemers de ruimte om hiermee op hun eigen manier om te gaan.

België kent een wettelijk recht op betaald rouwverlof voor het overlijden van bepaalde familieleden via het systeem van klein verlet.

Het aantal verlofdagen hangt af van de relatie tussen de werknemer en de overledene. Werknemers doen er goed aan de meest actuele regels en eventuele aanvullende afspraken in hun arbeidsovereenkomst of cao te controleren. Werkgevers moeten ervoor zorgen dat gerechtvaardigde verlofaanvragen correct en tijdig worden behandeld.